Blúiríní: An Paide Bréan

Itheann an bhratóg a bhíonn ag an mbuíóg ruibheach (Gonepteryx rhamni) na duilleoga mar bhia. Maireann an féileacán seo ar dhuilleoga an draighin fhearna, freisin.

Is i stráice trasna lár na tíre, ó Bhaile Átha Cliath go Gaillimh, agus ar bhruach agus ar locha na Sionainne, a fhásann an paide bréan, den chuid is mó. Tá an crann fairsing sa mBoireann go háirithe, áit a chaitheann sé tréimhsí fada faoi uisce i dturlaigh an cheantair sin i rith an gheimhridh.

Tá cosúlachtaí idir an paide bréan agus an draighean fearna ach is féidir na duilleoga a úsáid chun idirdhealú a dhéanamh eatarthu. Fásann na duilleoga ar aghaidh a chéile ar an ngéag (is go hailtéarnach a fhásann na duilleoga a bhíonn ar an draighean fearna). Bíonn 2-3 péirí de féitheacha cuartha ar dhromchla na duilleoige. Tagann na féitheacha go léir le chéile ag bior na duilleoige ar an bpaide bréan, ach ritheann na féitheacha ó lár na duilleoige go dtí an imeall ar an draighean fearna.

Is purgóid iad caora an phaide bhréin (cosúil le caora an draighin fhearna). Is ón tréith seo a thagann an t-ainm Béarla purging buckthorn, agus an t-ainm eolaíoch cathartica. Bhíodh na caora ar díol ar mhargaí Bhaile Átha Cliath mar chógas leighis san 18ú aois, ach ní thógtar iad sa lá atá inniu ann.

Déantar ruaim bhuí do pháipéar as an gcoirt agus na torthaí réamhaibí a bhíonn ar an bpaide bréan, agus déantar ábhar datha glas, le húsáid ar phictiúir uiscedhatha, as na torthaí aibí.