Blúiríní: Fungas

Éiceolaíocht Feithidí éin Beacha Féileacáin Fungas

An Seiceamóir

An Seiceamóir

Acer pseudoplatanus

Tá droch-cháil ar an seiceamóir in Éirinn mar gur crann neamhdhúchasach é ach cuireann an crann bia ar fáil do raon leathan feithidí agus éan. Itheann bratóga na duilleoga, éin na síolta, feithidí an choirt, agus meachain agus pailneoirí eile neachtar na mbláthanna. Déanann éin neadracha sna craobhacha, agus déanann bóíní Dé, féileacáin agus ciaróga baile dóibh féin sa gcrann, freisin. Fásann fungais dhifriúla in adhmad lofa an tseiceamóra, chomh maith.

Blúiríní an phlanda seo →

Éiceolaíocht Ball Tarra Truailliú Fungas

An Seiceamóir

An Seiceamóir

Acer pseudoplatanus

Is minic go bhfeictear spotaí dubha ar dhuilleoga an tseiceamóra in Éirinn. Tugtar an tar spot fungus ar an bhfungas is cúis leo, Rhytisma acerinum. Ní dhéanann an t-ionfhabhtú seo dochar don chrann. Tá an fungas seo leochaileach do dhé-ocsaíd sulfair (SO₂), truailleán aeir a bhíonn coitianta i gceantair uirbeacha. Chuige sin, is níos minice a fheictear na spotaí dubh ar dhuilleoga an tseiceamóra i gceantair le haer glan.

Blúiríní an phlanda seo →

Éiceolaíocht Fungas ornáideach

An Péine Albanach

An Péine Albanach

Pinus sylvestris

Is iomaí caidreamh míciríosach le fungais san ithir a bhíonn ag an bpéine Albanach a phéacann go nádúrtha i ngnáthóg fheiliúnach. Cabhraíonn an cónascadh seo leis na crainn flúirsiú má shocraítear na caidrimh sin luath i saolré an chrainn. Ní amhlaidh a bhíonn sé seo le crainn a cheannaítear i bplandlann, agus is minic nach mbíonn rath orthu dá bharr.

Blúiríní an phlanda seo →

Éiceolaíocht Galar Fungas

An Fhearnóg

An Fhearnóg

Alnus glutinosa

Galar eile a bhuaileann fearnóga is ea ‘teanga fhearnóige’, ionfhabhtú an fhungais Taphrina alni. Mar thoradh air seo, fásann gál (fásóg neamhghnáthach a bhíonn ar phlandaí) a bhreathnaíonn cosúil le teanga as torthaí glasa na fearnóige. Ní léir go ndéanann sé dochar don chrann fhéin, ach is aisteach an radharc iad na teangacha ag gobadh amach ó thoradh an chrainn.

Blúiríní an phlanda seo →

Éiceolaíocht Toradh Fungas Gál

An Donnroisc

An Donnroisc

Prunus padus

Is é an fungas Taphrina padi is cúis leis an ionfhabhtú a athraíonn cruth toradh an donnroisc ó chaor sféarach go gál fada. Scriosann siad an toradh. Tá gaol ag an bhfungas seo le T. alni a bhuaileann torthaí na fearnóige.

Blúiríní an phlanda seo →

Éiceolaíocht Galar Bagairt Fungas Feithidí

An Leamhán Sléibhe

An Leamhán Sléibhe

Ulmus glabra

Níor bhuail an galar Dúisteach leamhán an leamhán sléibhe chomh dona le leamháin eile. Is iad ciaróga beaga a scaipeann an fungas. Cé go bhfuil an leamhán sléibhe níos leochailí don ghalar fhéin, is fearr leis na ciaróga coirt an leamháin ghallda. Tá buntáiste eile ag an leamhán sléibhe. Is fearr leis na ciaróga coirt a bhíonn idir 5-8 mm tiubh. Faoin am a bhíonn an tiús seo bainte amach ag coirt an leamháin shléibhe, bíonn sé in ann iomadú. Dá bhrí sin, is féidir leis na leamháin scaipeadh, fiú má mharaíonn an t-ionfhabhtú iad tar éis dóibh iomadú. Anuas ar sin, níl an chiaróg sin chomh coitianta sin ar thalamh ard, agus is ann anois a fhaightear formhór na leamhán sléibhe in Éirinn.

Blúiríní an phlanda seo →

Éiceolaíocht Bagairt Galar Fungas

An Leamhán Mion

Ulmus minor

Is é an fungas Ophiostroma ulmi is cúis leis an nGalar Dúitseach Leamhán. Mharaigh sé 30% de leamháin na Breataine idir 1920 agus 1940 nuair a tháinig sé isteach ar adhmad a iompórtáladh chuig an oileán. Faoin am sin, bhí scrios déanta cheana fhéin ar leamháin na hEorpa agus Mheiriceá Thuaidh. Faoi na 1970idí, rinne an fungas éabhlóidiú go Ophiostoma novo-ulmi. Maraíodh os cionn 90% de leamháin ghallda na Breataine nuair a tháinig an fungas sin isteach sa tír.

Blúiríní an phlanda seo →