Blúiríní: Bláth

Tréithe Bláth

An Chaor Chon

Viburnum opulus

Is furasta an chaor chon a aithint ó na bláthanna. Is braislí de bhláthanna bána a bhíonn ar an mbláthra. Bíonn bláthanna beaga torthúla ar an taobh istigh den bhláthcheann, agus bíonn siadsan timpeallaithe ag fáinne de bhláthanna móra neamhthorthúla. Pailníonn feithidí, go háirithe míoltóga, na bláthanna.

Blúiríní an phlanda seo →

Inite Peiteal Bláth Úsáid Cumhrán

An Fheirdhris

Rosa canina

Tá peitil rósanna inite. Is féidir iad a úsáid i sailéid, i gcácaí agus i milseoga. Úsáidtear rósuisce, déanta as peitil dhriogtha, mar bhlasóir i ndeochanna éagsúla. Déantar cumhráin as bláthanna an róis, freisin.

Blúiríní an phlanda seo →

Sainaithint Bláth

An Crann Silíní Fiáin

Prunus avium

Bíonn a ngas féin ag gach bláth ar an gcrann silíní fiáin agus fásann siad i mbraislí de 2-5 bláth. Mar chomparáid, is ar raicéimí fada a bhíonn na bláthanna ar an donnroisc (Prunus padus), crann a bhreathnaíonn cosúil leis an crann silíní fiáin.

Blúiríní an phlanda seo →

Sainaithint Duilleog Bláth

An Sceach Gheal

Crataegus monogyna

Tagann bláth ar an sceach gheal tar éis d'oscailt na nduilleog, tagann bláth ar an draighean (Prunus spinosa) sula n-osclaíonn na duilleoga.

Blúiríní an phlanda seo →

Éiceolaíocht Caitíní Bláth

An Coll

Corylus avellana

Bíonn an caitín baineann an choill an-bheag agus suite ar an ngéag os cionn na mbláthanna fireanna, le nach ndéantar féin-phailniú. Breathnaíonn na caitíní seo cosúil le bachlóga beaga glasa. Bíonn roinnt bláthanna baineanna istigh i ngach caitín, le stíleanna gearra dearga ag teacht amach as gach ceann acu.

Blúiríní an phlanda seo →

Éiceolaíocht Bláth Pailniú Feithidí

An Crann Cnó Capaill

Aesculus hippocastanum

Is bláthra pirimidiúla (panacail) a fhásann go ceartingearach ar chraobhacha an chrainn cnó capaill. Bíonn dath bán orthu, seachas gur dath buí a bhíonn ar bhun na bpeiteal. Nuair a phailníonn feithidí iad athraíonn an píosa seo ón dath buí go dath dearg. Is comhartha é seo go bhfuil an bláth pailnithe, agus mar sin bogann na feithidí ar aghaidh go dtí an chéad bhláth eile.

Blúiríní an phlanda seo →

Tréithe Bláth

An Draighean

Prunus spinosa

Tagann na bláthanna bána amach ar an draighean luath san earrach, sula n-osclaíonn na duilleoga - tagann bláthanna bánbhuí ar an sceach gheal, planda a bhreathnaíonn cosúil leis an draighean, tar éis do na duilleoga oscailt.

Blúiríní an phlanda seo →

Sainaithint Bláth Toradh Capsúl Aral

An Feoras

Euonymus europaeus

Is mar gheall ar thorthaí an fheorais a bhfuil cáil ar an sceach seo. Is mar chapsúl glas le ceithre lóba a thosaíonn siad ag fás, sula dtagann scáil de mhaigeanta agus bándearg, dathanna nach bhfuil le feiceáil ar aon phlanda eile, ar na torthaí. Osclaíonn an capsúl seo idir Meán Fómhair agus Mí na Samhna chun arail oráiste na síolta a nochtadh.

Blúiríní an phlanda seo →

Tréithe Bláth Panacail Éiceolaíocht Toradh éin

An Pribhéad Calafoirniach

Ligustrum ovalifolium

Is iad na bláthanna bána, a fhásann ar phainicilí pirimidiúla, an chuid is suntasaí den phribhéad Calafoirniach. Bíonn boladh láidir uathu nuair a thagann siad amach sa samhradh. Tagann caora beaga dubha ar an bplanda sa bhfómhar. Tá siad nimhneach do dhaoine, cé go n-itheann éin iad.

Blúiríní an phlanda seo →

Sainaithint Bláth

An tAiteann Gaelach

Ulex gallii

Is dath órbhuí a bhíonn ar bhláthanna an aitinn ghaelaigh, le hais an dath buí éadrom a bhíonn ar bhláthanna an aitinn ghallda. Bíonn boladh láidir cnó cócó uathu. Is ag deireadh an tsamhraidh is mó a thagann bláthanna ar an aiteann gaelach. Is bealach maith é seo chun an t-aiteann gaelach a aithint, mar gur iondúil nach mbíonn mórán sceacha den aiteann gallda faoi bhláth ag an am sin.

Blúiríní an phlanda seo →

Sainaithint Duilleog Bláth

An Pribhéad

Ligustrum vulgare

Is planda sceachach é an pribhéad atá an-chosúil leis an bpribhéad Calafoirniaich, éalaitheach ghairdín neamhdhúchasach. Bíonn na géaga óga agus an bláthra clúmhach ar an bpribhéad (ní bhíonn siad clúmhach sa bpribhéad Calafoirniach). Is cruth lansach a bhíonn ar na duilleoga (bíonn cruth ubhach ar dhuilleoga an phribhéid Calafoirniach, agus bíonn scáil lonrach orthu).

Blúiríní an phlanda seo →

Tréithe Bláth Pailniú

An tAiteann Gallda

Ulex europaeus

Is minic go mbláthaíonn sceacha den aiteann gallda faoi dhó sa mbliain. San Earrach, bíonn go leor bláthanna oscailte ar feadh tréimhse ghearr. Is bláthú níos faide a bhíonn i gceist leis an dara tréimhse bhláthaithe sa ngeimhreadh, ach bíonn níos lú bláthanna oscailte ar an sceach. Mar go mbláthaíonn plandaí difriúla ag amanna difriúla sa dara tréimhse seo, bíonn an chosúlacht air go mbíonn bláth ar an aiteann beagnach i gcaitheamh na bliana. Ceaptar gur straitéis iomadaithe é seo. Fanann na bláthanna oscailte ar feadh tréimhse níos faide sa ngeimhreadh chun deis a thabhairt don líon beag pailneoirí a bhíonn thart na bláthanna a phailniú.

Blúiríní an phlanda seo →

Inite Bia Toradh Bláth Duilleog

An Sceach Gheal

Crataegus monogyna

Tá go leor codanna den sceach gheal inite. Dhéantaí glóthach, subhanna, stobhach torthaí le cur i gcácaí, agus fíon as na torthaí agus na bláthanna. Déantar na bláthanna a chur ar bogadh i mbranda chun licéar a dhéanamh. Dhéantaí plúr as na torthaí triomaithe agus chuirtí leis an ngnáthphlúr é chun arán a dhéanamh. Is féidir sailéid a dhéanamh de na duilleoga agus de na bláthanna, agus tae de na duilleoga.

Blúiríní an phlanda seo →

Éiceolaíocht Bláth Raicéim Samár

An Seiceamóir

Acer pseudoplatanus

Tagann raicéimí de bhláthanna buíghlasa, a chrochann anuas ón ngéag, ar an seiceamóir i mí Aibreán. Pailníonn feithidí iad—bíonn iliomad meachain faoin gcrann ag tús an tsamhraidh. Is samáir (síolta beaga sciathánacha) iad na torthaí agus bíonn go leor ar gach crann - d’fhéadfadh gach go mbeadh 30 toradh ar gach raicéim, agus os cionn 800 raicéim ar gach crann.

Blúiríní an phlanda seo →

Tréithe Bláth Ainmneacha

An Fhiúise

Fuchsia magellanica

Bláthaíonn an fhiúise ar feadh tréimhse fhada—ó thús an tsamhraidh go tús an gheimhridh—agus bíonn go leor bláthanna ar an bplanda ag aon am amháin. Tugtar milíní ar na bláthanna (ach uaireanta is tagairt í seo don phlanda iomlán).

Blúiríní an phlanda seo →

Tréithe Bláth

An Fhuinseog

Fraxinus excelsior

Thar aon chrann eile in Éirinn, tá gnéasacht na fuinseoige casta. Is iondúil go mbíonn sí dé-éiciach—sé sin bíonn bláthanna baineanna agus fireanna ar chrainn dhifriúla. Ach uaireanta bíonn fuinseoga moinéiciach—bíonn bláthanna baineanna agus fireanna ar chraobhanna difriúla den chrann céanna. Agus uaireanta bíonn bláthanna heirmeafraidíteacha ar fhuinseoga freisin—bíonn codanna baineanna agus fireanna ar an mbláth céanna. Is ar an údar seo go dtugtar crann polagamach nó tré-éiciach uirthi.

Blúiríní an phlanda seo →

Éiceolaíocht Caitíní Bláth

An Fhearnóg

Alnus glutinosa

Is planda moinéiciach í an fhearnóg—bíonn bláthanna baineanna agus fireanna ar an gcrann céanna. Bíonn na caitíní fireanna fada agus titeann siad anuas ón ngéag. Bíonn dath buí orthu san Earrach. Bíonn na caitíní baineanna glas nuair a bhíonn siad óg, agus dubh nuair a thagann siad chun aibíochta. Tagann bláthanna ar na caitíní idir Feabhra agus Aibreán (cé go mbíonn siad forbartha ó fhómhar na bliana roimhe sin.

Blúiríní an phlanda seo →

Tréithe Toradh Bláth

An Chaithne

Arbutus unedo

Tagann na bláthanna amach idir Meán Fómhair agus an Nollaig agus, mar go dtógann sé bliain iomlán ar an toradh theacht chun aibíochta, bíonn torthaí na bliana anuraidh ar an gcrann in éineacht le bláthanna na bliana reatha. Is tréith í seo atá uathúil i gcrainn in Éirinn.

Blúiríní an phlanda seo →

Clibeanna: Éiceolaíocht

Fochlibeanna: Bláth

Stádas: Gach Planda

An Chaor Chon

An Fheirdhris

An Crann Silíní Fiáin

An Sceach Gheal

An Coll

An Crann Cnó Capaill

An Draighean

An Feoras

An Pribhéad Calafoirniach

An tAiteann Gaelach

An Pribhéad

An tAiteann Gallda

An Sceach Gheal

An Seiceamóir

An Fhiúise

An Fhuinseog

An Fhearnóg

An Chaithne